VTS-Procedures.

Vessel Traffic Service (VTS) procedures in Nederland zijn wettelijk verplichte protocollen die zorgen voor een veilige en vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer in drukke vaarwegen en havengebieden.

De procedures verplichten kapiteins en loodsen te communiceren met verkeerscentrales (VTS-centers) via specifieke marifoonkanalen (VHF).

Sinds 1 februari 2026 gelden er bijvoorbeeld vernieuwde, aangescherpte richtlijnen binnen het Rotterdamse haven- en aanloopgebied.

De kernprocedures en verplichtingen laten zich opdelen in drie pijlers:

1. Communicatie en Taal.

• Meldplicht: Schepen moeten zich verplicht aanmelden bij het binnenvaren van een VTS-sector, bij het verleggen van de ligplaats en bij het verlaten van het gebied.
• Uitluisterplicht: Binnen een VTS-sector is het continu uitluisteren van het aangewezen marifoonkanaal (het sectorkanaal) strikt verplicht. 
• Voertaal: In de meeste Nederlandse VTS-sectoren is de voertaal primair Nederlands en secundair Engels. Bij communicatieproblemen met buitenlandse bemanning kan soms worden uitgeweken naar Duits of Frans (afhankelijk van de regio, zoals in het Scheldegebied).

2. De Drie VTS-Diensten.

De verkeersleiders (VTS-operators) leveren op basis van de internationale regelgeving drie soorten diensten:

• Informatievoorziening (Information Service - INS): Het periodiek of op verzoek uitzenden van scheepvaartberichten, weersomstandigheden en hydro-meteorologische data.
• Verkeersorganisatie (Traffic Organization Service - TOS): Het operationeel plannen en managen van verkeersstromen om opstoppingen en gevaarlijke situaties te voorkomen.
• Navigatiebegeleiding (Navigational Assistance Service - NAS): Directe ondersteuning aan boord bij moeilijke nautische omstandigheden, slecht zicht of defecten aan het schip.

3. Regionale Verschillen.

Grote havenregio's hebben hun eigen specifieke handboeken uitgegeven. Zo hanteert de Port of Rotterdam de Procedure VHF Communicatie VTS. In de Zeeuwse wateren en richting Antwerpen is de binationale VTS-Scheldt actief met haar eigen specifieke meldingsregelingen.